Opwarming leidt tot meer 'zombie-branden' in Noordpoolgebied

25-05-2021 08:00

Categorie: Milieu

Opwarming leidt tot meer 'zombie-branden' in Noordpoolgebied

Foto: Yasamin Varzideh, Redactie: Benjamin Varzideh

 

Door de steeds warmere zomers en het langere bosbrandseizoen kunnen branden van een voorgaand jaar in de lente weer opflakkeren.

 

Wat hij op de satellietbeelden zag, waren zogenaamde ‘zombie-branden’, de rokende restanten van echte brosbranden uit het voorgaande jaar, die gedurende de lange, bitterkoude winter op een of andere wijze waren blijven doorsmeulen. Zombie-branden zijn in het Noordpoolgebied niet een geheel nieuw verschijnsel, want brandwachten hebben dit soort opflakkerende vuurtjes in de afgelopen decennia wel vaker gezien. Maar het team van Veraverbeke ontdekte dat ze vooral optreden na lange, warme zomers met veel grote bosbranden en dat ze zich in de toekomst als gevolg van de klimaatverandering waarschijnlijk steeds vaker zullen voordoen.

Winterslaap in turf
Veen bestaat uit dood plantenmateriaal (mos, dorre takken en bladeren, struikgewas en andere Arctische vegetatie) dat nog niet volledig is vergaan. Het ontstaat in vochtige en koude delen van de wereld op plekken waar organisch materiaal maar langzaam wegrot. Tegenwoordig beslaan veengronden meer dan 16.000 vierkante kilometer van het Noordpoolgebied, waarin naar schatting 415 miljard ton CO2 ligt opgeslagen, vele malen meer dan in de vegetatie die erop groeit en net zoveel als in alle bomen op aarde. In het Noordpoolgebied beginnen branden normaliter ook bovengronds, wanneer ze door zomerse blikseminslagen of soms door mensen worden veroorzaakt.

Maar in het soort omstandigheden die door de klimaatverandering steeds vaker voorkomt (lange, warme zomers met zeer abrupte hittegolven die alle vocht uit de vegetatie en de bodem zuigen) kan ook de onderliggende veengrond vlam vatten. Deze branden beginnen nu bodems te verteren die zich gedurende de evolutie van Homo sapiens hebben gevormd,” zegt zij. In Noord-Amerika zijn de meeste veengronden jonger, maar nog altijd duizenden jaren oud. “Veengrond kan zeer intens branden, met voldoende hitte om ook gedurende de winter te blijven doorsmeulen,” zegt zij.